جمعى از نويسندگان
25
شناخت نامه محدث قمى ( فارسى )
نمىشناخت « 1 » . در اين زمينه داستانهاى زيادى از ايشان نقل شده ، از جمله فرزند ارشد آن مرحوم ، حجة الاسلام حاج ميرزا على محدث زاده رحمهم الله كه به تعبير استاد شهيد مطهرى ، بسيار مرد صالح و با ايمانى بود « 2 » نقل كرده است كه : « در اول كودكى با مرحوم والد هر وقت از شهر خارج مىشديم از اول صبح تا به شام مرتباً به نوشتن و مطالعه مشغول بودند » . « 3 » و در كتاب پندهايى از رفتار علماى اسلام آمده است : مرحوم حاج شيخ عباس قمى رحمهم الله با جماعتى از تجار به سوى سوريه مسافرت نمود ، آنان مىگفتند هر وقت ما به سياحت مىرفتيم ، ايشان مىنشست و مشغول مطالعه و تأليف مىشد و هرچه اصرار مىكرديم كه با ما بيرون بيايد امتناع مىورزيد و شبها هم كه ما به خواب مىرفتيم او مشغول مطالعه و تأليف مىشد » « 4 » مرحوم محدث قمى در سفر ، رعايت حال همراهان را مىكرد و با آنان فوق العاده خوشرفتارى مىنمود و انس مىگرفت و بهطورى كه نوشتهاند در مسافرت ، فردى شوخ طبع ، خوش گفتار و نيكو رفتار بود . وى بدون مبالغه از آنهايى بود كه سعدى گويد : عزم رحيلش بدل شود به اقامت * چشم مسافر چو بر جمال تو افتد ويژگى ديگر ايشان را در زهد و بىعلاقه بودن نسبت به دنيا و مظاهر فريبنده آن ذكر كردهاند . راستى كه جايگاه بلند ايشان در زهد ، مشهورتر از آن است كه نيازى به گفتار باشد . و در اين زمينه داستانهاى بسيارى نقل شده است ، از باب نمونه : روزى دو بانوى محترم كه ساكن بمبئى بودند حضور آن مرحوم مىرسند و اظهار تمايل مىكنند كه هرماه مبلغ 75 روپيه به ايشان تقديم نمايند و ايشان از پذيرفتن آن
--> ( 1 ) . طبقات اعلام الشيعه ، نقباء البشر ، ج 3 ، ص 998 . ( 2 ) . مجله نور علم ، ش 6 ، ص 37 . ( 3 ) . مقدمه دمع السجوم فى ترجمة نفس المهموم . ( 4 ) . ص 17 ، با اندكى تلخيص .